Disk: en sık arızalanan parça
Sunucu arızalarının büyük kısmı disk kaynaklıdır. Diskler mekanik ya da elektronik olarak yıpranır ve bunu genelde önceden belli eder.
Erken belirtiler
- Sistem günlüklerinde okuma/yazma hataları
- Dosya kopyalarken ara ara donmalar
- Yedekleme işinin normalden uzun sürmesi
- Sunucudan gelen tık tık sesi (mekanik diskte ciddi işaret)
- SMART değerlerinde yeniden atanan sektör sayısının artması
Bu belirtilerden biri varsa disk ölmek üzere demektir. RAID yapınız varsa sistem çalışmaya devam eder, ama yedeksiz kalırsınız — ikinci disk de giderse veri gider.
RAID: koruma sanılan ama izlenmeyen katman
RAID, bir disk arızalandığında sistemin çalışmaya devam etmesini sağlar. Sorun şu: bunu sessizce yapar. Kullanıcı hiçbir şey fark etmez.
Sahada en sık gördüğümüz felaket senaryosu tam olarak budur: aylar önce bir disk arızalanmış, kimse görmemiş, ikinci disk de gidince sistem tamamen durmuş. O noktada veri kurtarma laboratuvar işidir ve her zaman başarılı olmaz.
Bugün yapabileceğiniz kontrol: sunucunun ön panelindeki disk ışıklarına bakın. Turuncu ya da kırmızı yanan bir disk varsa hemen arayın. Ayrıca RAID yönetim arayüzünde dizinin durumunun "Optimal" olup olmadığını kontrol edin.
RAM hataları: sebebi anlaşılamayan çökmeler
Bellek hataları en kafa karıştırıcı arıza türüdür, çünkü belirtileri rastgele görünür: haftada bir yeniden başlayan sunucu, ara sıra bozulan dosyalar, açıklanamayan uygulama çökmeleri.
Sunucu sınıfı belleklerde hata düzeltme (ECC) özelliği vardır ve tek bit hatalarını sessizce düzeltir; ancak düzeltilen hata sayısı artıyorsa bu, modülün değişmesi gerektiğinin habercisidir. Bu sayaç yalnızca izleme yapılıyorsa görülür.
Isı ve güç: sessiz katiller
Aşırı ısınma
Sunucu odası yoksa ve sunucu depo köşesinde bir dolaptaysa, yaz aylarında iç sıcaklık hızla yükselir. Yüksek sıcaklık disk ömrünü kısaltır ve işlemciyi yavaşlatır — kullanıcı bunu "sistem yavaşladı" diye bildirir.
Elektrik dalgalanması
UPS'siz çalışan bir sunucuda ani kesinti, yalnızca oturumların kapanmasına değil veritabanı bozulmasına yol açabilir. Kayseri'de özellikle sanayi bölgelerinde dalgalanma sanılandan sık.
UPS'lerin bataryası da tüketim malzemesidir; üç dört yılda bir değişmesi gerekir. Bataryası ölmüş bir UPS, kesinti anında hiç yokmuş gibi davranır.
Yavaşlama her zaman arıza değildir
"Sistem yavaşladı" şikayetinin arkasında çoğu zaman arıza değil kapasite sorunu vardır:
- Disk doluluk oranı %85'i geçmiş
- Veritabanı büyümüş ama bakım planı hiç çalıştırılmamış
- Kullanıcı sayısı artmış, RAM aynı kalmış
- Yedekleme işi mesai saatine kaymış ve gündüz çalışıyor
- Ağ tarafında kamera trafiği ofis trafiğiyle karışmış
Bu yüzden yavaşlama şikayetinde önce ölçüm yapıyoruz. Donanım değiştirmeden çözülen vaka sayısı azımsanmayacak kadar çok.
Hangi durumda acil, hangisinde planlı?
Acil — hemen arayın
- Sunucu açılmıyor ya da sürekli yeniden başlıyor
- RAID dizisi "degraded" ya da "failed" durumunda
- Disk ışığı kırmızı yanıyor
- Dosya adlarının sonuna tuhaf uzantı eklenmiş (fidye yazılımı belirtisi)
- Veritabanı açılmıyor, uygulama bağlanamıyor
Planlı — bu hafta içinde bakılmalı
- Disk doluluğu %85'in üzerinde
- Yedekleme işi hata veriyor ya da normalden uzun sürüyor
- Sunucu odası sıcaklığı yaz aylarında yükseliyor
- UPS bataryası üç yaşından büyük
- Sistem günlüklerinde tekrarlayan uyarılar var
İzleme neden bakım anlaşmasının özüdür?
Yukarıdaki belirtilerin neredeyse tamamı, izleme yapılıyorsa sorun büyümeden görülür. İzleme kapsamında disk sağlığı, RAID durumu, doluluk oranı, yedek işlerinin sonucu ve sıcaklık takip edilir.
Tek bir RAID çökmesinin işletmeye maliyeti — veri kurtarma denemesi, duran iş günleri, yeniden kurulum — yılların bakım bedelini çoğu zaman aşar.
Kayseri'de ücretsiz yerinde keşif
Sistem odanıza gelelim, mevcut yapınızı inceleyelim. Envanter, risk raporu ve üç seçenekli maliyet karşılaştırması sizde kalır.
Sık sorulan sorular
Sunucumuz eski, değiştirmeli miyiz?
Yaş tek başına ölçüt değil. Garanti durumu, yedek parça bulunabilirliği, disk sağlığı ve mevcut yükü karşılayıp karşılamadığına bakıyoruz. Çoğu zaman RAM ve disk yükseltmesiyle birkaç yıl daha kazanmak mümkün.
Arızalı diski kendimiz değiştirebilir miyiz?
RAID yapısında yanlış diski çıkarmak veri kaybına yol açabilir. Hangi diskin arızalı olduğunu yönetim arayüzünden doğrulamadan müdahale etmeyin.
Başka firmanın kurduğu sunucuya bakım verir misiniz?
Evet. Önce bir sağlık kontrolü yapıp raporluyoruz: disk durumu, yedekler, lisanslar, güvenlik açıkları. Devralmaya ondan sonra karar veriyorsunuz.