Seviye 1 — Dağınık
Bu seviyedeki işletmelerde BT, bir yönetim alanı değil bir arıza kaynağıdır. Bir şey bozulunca birileri aranır, düzelince unutulur.
Belirtileri
- Kaç bilgisayar olduğunu kimse tam bilmiyor
- Yedek alınıyor ama geri dönülüp denenmemiş
- Parolalar bir kişinin aklında ya da bir kağıtta
- Lisansların ne zaman biteceği bilinmiyor
- BT harcamaları bütçede ayrı bir kalem değil
Risk: tek bir olay (disk arızası, fidye yazılımı, personel ayrılışı) işletmeyi günlerce durdurabilir. Maliyet düşük görünür ama beklenmedik giderler yüksektir.
Seviye 2 — Kontrollü
Temel düzen kurulmuştur. Artık kimin neye sahip olduğu bilinir, yedekler kontrol edilir, bir destek sözleşmesi vardır.
Belirtileri
- Envanter listesi var ve güncel
- Yedekler düzenli ve en az bir kez test edilmiş
- Destek için sözleşmeli bir muhatap var
- Antivirüs ve güvenlik duvarı düzgün yapılandırılmış
- Kullanıcı hesapları kişiye özel
Bu seviye, çoğu KOBİ için yeterli görünür ve orada kalınır. Oysa hâlâ eksik olan şey planlamadır: önümüzdeki yıl ne olacağı bilinmez.
Seviye 3 — Yönetilen
BT ölçülmeye başlanır. Hizmet seviyeleri yazılıdır, raporlama vardır, mimari standarda bağlanmıştır.
Belirtileri
- Destek sözleşmesinde yazılı SLA süreleri var
- Aylık rapor alınıyor: kaç talep, ne kadar sürede kapandı
- Sunucu ve ağ standart bir mimariye göre kurulu
- Güvenlik politikası yazılı, yetkiler işe göre verilmiş
- Yıllık BT bütçesi ayrı bir kalem
Seviye 2'den 3'e geçişin en kritik adımı ölçmeye başlamaktır. Ölçülmeyen hizmet iyileştirilemez; "iyi çalışıyor galiba" bir yönetim bilgisi değildir.
Seviye 4 — Stratejik
BT, iş hedeflerine bağlanmıştır. Kararlar arıza sonrası değil, plan dahilinde alınır.
Belirtileri
- Üç yıllık yol haritası ve yatırım planı var
- BT kararları iş hedefleriyle ilişkilendiriliyor
- Riskler tanımlı, takipli ve kapanıyor
- İş sürekliliği planı var ve tatbikatı yapılıyor
- Denetime her an hazır kayıt düzeni
Bu seviyede beklenmedik gider neredeyse kalmaz, çünkü yenilemeler önceden planlanmıştır.
Neden seviye atlamak zor?
Çoğu işletme seviye 2'de takılıyor ve sebebi teknik değil. Günlük operasyonun içinde boğulan bir ekip, strateji üretecek zamanı bulamıyor.
İkinci sebep, BT'nin gider kalemi olarak görülmesi. Yatırım olarak görülmediğinde plan da yapılmıyor; sadece bozulan değiştiriliyor.
Üçüncüsü ise ölçüm eksikliği. Yönetim BT'nin ne durumda olduğunu bilmediği için bütçe ayırmakta zorlanıyor, bilmediği bir şeye kaynak ayırmak zor.
Bir üst seviyeye nasıl çıkılır?
Sırayla, hepsi birden değil:
- 1 → 2: envanter çıkarın, yedeği test edin, parolaları kasaya alın, bir destek muhatabı belirleyin
- 2 → 3: SLA yazın, aylık rapor isteyin, mimariyi standarda bağlayın, güvenlik politikasını yazıya dökün
- 3 → 4: üç yıllık yol haritası çıkarın, riskleri listeleyip takibe alın, iş sürekliliği planı yazıp tatbikat yapın
Her adım bir öncekinin üzerine kurulur. Envanteri olmayan bir işletmede yol haritası yapmak, haritasız rota çizmeye benzer.
Ücretsiz BT durum değerlendirmesi
Envanteriniz, risk listeniz ve olgunluk seviyeniz yazılı raporla elinizde kalsın. Devam etmeseniz de rapor sizin.
Sık sorulan sorular
Seviyemizi kim belirliyor?
Bağımsız bir durum değerlendirmesiyle. Envanter, süreçler, riskler ve mevcut sözleşmeler incelenir; sonuç yazılı raporla verilir.
Her işletme seviye 4 olmak zorunda mı?
Hayır. On kişilik bir ofiste seviye 2 yeterli olabilir. Üretim yapan, çok şubeli ya da denetime giren işletmelerde seviye 3 pratik bir zorunluluktur.
Seviye atlamak ne kadar sürer?
Bir seviye atlamak tipik olarak altı ay ile bir yıl arasında sürüyor; asıl belirleyici bütçe değil, yönetimin konuya ayırdığı ilgi.